یکشنبه , خرداد ۵ ۱۳۹۸

استخاره ازدواج حافظ

استخاره ازدواج حافظ

ازدواج یکی از مراحل بسیار مهم در زندگی همه ما می باشد. و معمولا برای انتخاب هم دچار مشکل و دو دلی می شویم. در اینجا است که به سراغ استخاره می رویم و این که آیا اصلا استخاره برای ازدواج جایز هست یا نه؟

استخاره موضوع جدیدی نیست اما همیشه مبتلا به آن هستیم. به خاطر همین در این مقاله سعی داریم با مدد گرفتن از علما به این سوال پاسخ دهیم .

از جمله راهکارهایی که آموزه های دینی در برابر انسان قرار می دهد که در گرفتاری های شک و دودلی و تردید انسان را نجات دهد، “استخاره” است. در این معنا استخاره عملی است که انسان در صورتی که در انجام و یا ترک امری دچار تردید شود و به هیچ وجهی نتواند انتخاب کند، بدان متمسک می شود و در واقع معنای آن نیز همان طلب خیر از خداوند در آن امر مخصوص است. و البته زمانی استخاره جایگاه پیدا می کند، که بعد از تحقیق و مشورت صورت گیرد.

«استخاره» در لغت به معناى «طلب خیر از خداوند کردن» است؛ خداوندى که جهان آفرینش در قبضه قدرت اوست، آفریدگارى که سرنوشت تمام موجودات جهان از او سرچشمه مى گیرد و مى تواند بنده خود را با نیکی ها رهبرى نماید.

معناى این نوع استخاره این است: هنگامى که انسان مى خواهد کارى را انجام دهد لازم است با نهایت دقّت و توجّه، تمام مقدّمات کار را تا آن جا که ممکن است فراهم سازد و از آنچه موجب ضرر و زیان است بپرهیزد، سپس از صمیم قلب از خداوند بخواهد او را در این راه موفّق کند و نفع و خیر نصیب او سازد. خلاصه این که، وقتى انسان دست به یک کار بزرگ مى زند و سرانجام کار روشن نیست، پس از انجام کارهاى لازم که در پیشرفت او دخالت دارد، باید در این حال خدا را بخواند، و از او بطلبد که وى را در این کار از هر نظر پیروز گرداند و او را در رسیدن به مقصود رهنمون گردد.
این همان استخاره به معناى «طلب خیر از خدا کردن» است که روایات صحیح و معتبرى دارد. این نوع استخاره نه احتیاج به قرآن دارد و نه تسبیح، بلکه یک توجّه باطنى است که انسان مى تواند هر روز دهها مرتبه آن را انجام دهد.

استخاره با قرآن برای ازدواج آره یا نه

«استخاره» از جمله مباحثی است که با همه روشنی آن بعضاً افراد در آن دچار اشتباه می شوند و راه و چاه را از هم تشخیص نمی دهند.

زندگی دارای پستی و بلندی های بسیاری است و موقعیت های حساس و مهم در تصمیم گیری های مهم زندگی برای همه پیش می آید. و برای جوانترها بیشتر. به همین دلیل پدر و مادر و سالخورده های با تجربه از نزدیکان جوان با در نظر گرفتن مصلحت وی او را همواره راهنمایی می کنند. مشاوره با افراد با تجربه و با بصیرت حکم عاقلانه ای است که می تواند انسان را در تنگناهای زندگی راهنمایی کند. ولی بعد از اینکه از مشورت با بزرگان فارغ شد و به نتیجه نرسید، شایسته است که استخاره نماید.

در روایات مى خوانیم: «مَا إسْتَخَار اللّهَ عَبْد مُؤْمِنُ الإخَار اللّهُ لَهْ؛ هیچ بنده باایمانى از خداوند طلب خیر نکرد، مگر این که خداوند خیر را براى او فراهم ساخت!»

نتیجه این گونه استخاره این نیست که انسان تردید خود را به وسیله استخاره رفع کند، بلکه غرض از آن این است که پس از انجام تدابیر صحیح، از خداوند خیر و نفع بخواهد و ناگفته پیداست هیچ موحّدى نمى تواند تأثیر خواست و کمک خداوند را در هیچ امرى انکار کند و در وسعت قدرت او شکّ و تردید نماید. این توجّه، به انسان باایمان نیرو و توان مى بخشد که در برابر مشکلات کارها ایستادگى کند و با تکیه کردن به نیروى لایزال الهى پیش رود.

البته لازم است پیش از استخاره جهات زیر در نظر گرفته شود:
۱ـ استمداد از عقل و فکر: خداوند بر بندگان منّت گذارده و آنها را با نیروى عقل مجهّز ساخته است. عقل مى تواند در بسیارى از موارد سرانجام کار را از نظر سود و زیان روشن سازد و تشخیص دهد کدام یک از انجام و ترک، مصلحت است; در این موارد هرگز استخاره به تسبیح و قرآن مورد ندارد.

۲ـ مشورت با افراد مطّلع: اسلام بقدرى به مسأله مشورت اهمّیّت داده که آن را از علائم ایمان دانسته است. قرآن مجید مى فرماید: «وَ اَمْرُهُمْ شُورى بَیْنَهُمْ[شوری/۳۸] و کارهایشان به صورت مشورت در میان آنهاست» و نیز خداوند به پیامبر خود دستور مى دهد که در کارهاى مهم با یاران خود مشورت کند: «وَ شاوِرْهُمْ فِى الاَمْرِ[ال عمران/۱۵۹] (ای پیامبر) در امور با آنان مشورت نما!» در این صورت هرگاه نظر قاطعى از افراد با تجربه در کارى ابراز گردید، دیگر موردى براى استخاره باقى نمى ماند.

امّا در صورتى که ابهام کار از طریق عقل خود انسان و از راه مشورت گشوده نشد و مطلب ابهام و پیچیدگى پیدا کرد، در این موقع انسان در حالت تحیّر و تردید فرو مى رود و یک حال بلاتکلیفى، توأم با ناراحتى براى او پدید مى آید.

نظر مراجع درباره استخاره برای ازدواج
براى انجام کارهاى خود تأمل و دقت لازم است و با فکر کردن راه حل مناسب را پیدا کنید؛ ولی چنانچه از این طریق به نتیجه نرسیدید، با انجام مشورت خود را از تحیر خارج کنید و اگر از طریق مشاوره با اهل فن و خبره در آن مورد نیز به نتیجه نرسیدید و همچنان بر تحیر باقى ماندید، نوبت به استخاره مى‌رسد؛ در هر صورت الزام شرعى در عمل به استخاره وجود ندارد، ولى بهتر است بر خلاف آن عمل نشود.

زندگی جوان دارای پستی و بلندی های بسیاری است و موقعیت های حساس و مهم در تصمیم گیری های مهم زندگی برای همه پیش می آید. و برای جوانترها بیشتر. به همین دلیل پدر و مادر و سالخورده های با تجربه از نزدیکان جوان با در نظر گرفتن مصلحت وی او را همواره راهنمایی می کنند. مشاوره با افراد با تجربه و با بصیرت حکم عاقلانه ای است که می تواند انسان را در تنگناهای زندگی راهنمایی کند.

۱٫  آیه الله خامنه ای(دام ظله): سعى کنید براى انجام کارهاى خود ابتدا تأمل و دقت کند و با فکر کردن راه حل مناسب را پیدا کنید و چنانچه از این طریق به نتیجه نرسیدید، با انجام مشورت خود را از تحیّر خارج کنید و اگر از طریق مشاوره با اهل فن و خبره در آن مورد نیز به نتیجه نرسیدید و همچنان بر تحیر باقى ماندید، نوبت به استخاره مى‌رسد؛ در هر صورت الزام شرعى در عمل به استخاره وجود ندارد ولى بهتر است بر خلاف آن عمل نشود.(۲)

۲٫ آیه الله سیستانی(دام ظله): اشکال ندارد و واجب نیست . عمل به آن نیز واجب نیست.(۳)

۳٫  آیه الله مکارم شیرازی(دام ظله): استخاره نوعی مشورت با خداوند است، بدین معنی که اگر انسان در انجام یا ترک کاری مردّد شود ابتدا در اطراف آن فکر و اندیشه می کند اگر به نتیجه ای رسید طبق آن عمل می کند و گرنه با افراد کاردان و با تجربه و آگاه در مورد آن مشورت می کند اگر به نتیجه رسید طبق آن عمل می کند در غیر این صورت از طریق استخاره با خداوند مشورت نموده و مطابق آن عمل می نماید. عمل به استخاره واجب نیست، ولی حتی الامکان مخالفت نشود. مگر این که مدّت قابل ملاحظه ای تأخیر بیندازد و بعد اقدام کند.(۴)

۴٫  آیه الله علوی گرگانی(دام ظله): برای ازدواج و امثال آن در صورتی می توان استخاره کرد که مشورت و تحقیق انجام گیرد و همچنان دچار تردید باشید و در این صورت استخاره مانعی ندارد و عمل به استخاره وجوب اخلاقی دارد یعنی اگر عمل نکند و ضرر کند خود او مقصر است البته اگر قصد اهانت و بی توجهی به استخاره را داشته باشد گناه کرده است.(۵)

۵٫ آیه الله شاهرودی(دام ظله): برای ازدواج می توان استخاره نمود و تفصیل آن در کتب مختصه ذکر شده است و مخالفت با استخاره ممکن است موجب پشیمانی شود.(۶)

نخستین فایده استخاره با قرآن یا تسبیح در این موقع این است که آن حالت تحیّر را از بین مى برد و انسان را از تردید و دو دلى رنج دهنده اى راحت مى کند.
دیگر این که، معناى استخاره در این هنگام این است که از خداوند مى خواهد خیر و صلاح او را از این راه نشان دهد. اکنون که بنده اش تمام درها را به روى خود بسته دیده است از صمیم قلب و با خلوص تمام از پروردگار خود مى خواهد او را از این راه به آنچه صلاح در آن است ـ اعم از فعل و ترک ـ راهنمایى بفرماید.
مسلّماً توجّه به خدا توأم با خلوص نیّت در این حالت مؤثر است. چه مانعى دارد که خداوند از این راه خیر و صلاح او را نشان دهد؟
فرض کنیم این شخص متحیّر استخاره نکند آیا مى تواند خود را از یکى از فعل و ترک باز دارد؟ بطور مسلّم نه، بالاخره در این موقع یا آن کار مورد نظر را انجام مى دهد، یا انجام نمى دهد. چه بهتر که در این حالت، در انتخاب یکى از دو طرف، توجّهى قلبى به خدا پیدا کند و از او بخواهد که آنچه مصلحت است براى او از طریق استخاره معیّن فرماید. مسلّماً به هنگام انتخاب آن ـ از این راه ـ با قاطعیّت و اطمینان بیشترى به راه خود ادامه مى دهد و آن نیز در پیروزى او مؤثر است.

نظر مراجع درباره استخاره تلفنی
این روزها به مدد کامپیوتر و فضای اینترنت می توان در هر مکانی به بسیاری از نرم افزار ها و سایت های اینترنتی دسترسی پیدا کرد و تنها با چند کلیک، در خصوص امر مهمی که در ذهن می گذرد، استخاره گرفت. ما برآنیم تا فتاوای مراجع عظام را در این باره بیان داریم.

۱٫ آیه الله نوری همدانی(دام ظله): اگر استخاره کننده برای انجام این استخاره، از قرآن یا تسبیح استفاده می کند، استخاره موثق است. انجام استخاره ها و ارائه پاسخهای تصادفی که از قبل نوشته یا ضبط شده معتبر نیست. استخاره کننده باید برای فردی که درخواست کرده با استفاده از تسبیح یا قرآن استخاره را انجام دهد نه اینکه نتایج آن از قبل موجود باشد.(۷)

۲٫  آیه الله مکارم شیرازی(دام ظله): هم استخاره و هم فردی که استخاره را انجام می دهد باید از شرایط لازم برخوردار باشند.(۸)

۳٫  آیه الله وحید خراسانی(دام ظله): استخاره کننده در انجام استخاره بی اثر نیست، حال فرد استخاره کننده، با وضو بودن، رو به قبله بودن و خلوص وی در انجام استخاره مهم است. برخی ها هم با تفضل خداوند از آیات مطالبی را درمی یابند که سایرین نمی توانند. نمی توان گفت انجام این استخاره ها که از فرد استخاده کننده هیچ اطلاعاتی در دست نیست معتبر باشد.(۹)

 نتیجه
از جمله راهکارهایی که آموزه های دینی در برابر انسان قرار می دهد که در گرفتاری های شک و دودلی و تردید انسان را نجات دهد، “استخاره” است. در این معنا استخاره عملی است که انسان در صورتی که در انجام و یا ترک امری دچار تردید شود و به هیچ وجهی نتواند انتخاب کند، بدان متمسک می شود و در واقع معنای آن نیز همان طلب خیر از خداوند در آن امر مخصوص است. و البته زمانی استخاره جایگاه پیدا می کند، که بعد از تحقیق و مشورت صورت گیرد.

=================================

 

پی نوشت ها:
۱٫  وسائل‏الشیعه، جلد۸، صفحه ۷۹٫
۲٫ پایگاه اطلاع رسانی آیه الله خامنه ای(دام ظله).
۳٫   پایگاه اطلاع رسانی آیه الله سیستانی(دام ظله).
۴٫  پایگاه اطلاع رسانی آیه الله مکارم شیرازی(دام ظله).
۵٫  پایگاه اطلاع رسانی آیه الله علوی گرگانی(دام ظله).
۶٫ پایگاه اطلاع رسانی آیه الله شاهرودی(دام ظله).
۷٫  دفتر پاسخگویی به سۆالات شرعی آیه الله نوری همدانی(دام ظله).
۸٫ دفتر پاسخگویی به سۆالات آیه الله مکارم شیرازی(دام ظله).
۹٫  دفتر پاسخگویی به سۆالات شرعی آیه الله وحید خراسانی(دام ظله).

شرایط استخاره ازدواج

استخاره یک نوع مشورت و طلب خیر از خداوند است و فقط در زمانی می شود استخاره برای ازدواج گرفت که مردد باشید و نمی دانید که آن کار را انجام دهید یا ترک کنید. پس ابتدا  خوب درباره ازواج فکر کنید و همه چیز را بررسی کنید، تحقیق کنید و به جزئیات رفتار و عقاید طرف مقابل بپردازید و عجله نکنید. هر مقدار جلسه که نیاز بود برای خواستگاری وقت بگذارید و رفتارها را زیر نظر داشته باشید. سوالات کلی مثل اینکه نظر شما در مورد حجاب چیست؟ نکنید چون سوال و جواب کلی هیچ اطلاعاتی به شما نمی دهد بلکه بیشتر باعث می شود احساس تفاهم توهمی کنید. پس سوالات جزئی بپرسید و قبلا هم سوال آماده کنید و به شدت مواظب باشید که با صمیمیت حرف نزنید و تا نتیجه قطعی به طرف مقابل علاقمند نشوید که در این صورت نه می توانید عیب طرف مقابلتان را بفهمید و نه می توانید جواب منفی استخاره برای ازدواج با قرآن را بپذیرید و نه…
اگر به نتیجه ای رسیدید عمل کنید و اگر با وجود تحقیق زیاد و جلسات زیاد برای خواستگاری و مشورت با افراد آگاه و با تجربه به نتیجه ای نرسیدید و در تردید ماندید با قرآن یا غیر آن برای ازدواج استخاره کنید.

استخاره اینترنتى برای ازدواج

بهتر این است که شخص حقیقی در کار باشد و اگر اینگونه بود که چه بهتر وگرنه نرم‌افزار طورى تنظیم شده باشد که آیات آغاز یکى از صفحات قرآن را بدون اطلاع قبلى منعکس کند، و روش دوم را برخی از مراجع مثل آیت الله مکارم قبول دارند.

حکم چند بار استخاره کردن برای ازدواج

هیچ‌گاه تجدید استخاره درست نیست؛ مگراینکه مدّت قابل ملاحظه‌اى بگذرد یا شرایط مورد استخاره تغییر کند. و این تغییرات هم قابل توجه باشد نه اینکه با اندک تغییری دوباره استخاره بگیریم.

اگر استخاره برای ازدواج بد بیاید می شود عمل نکرد؟

می توان به استخاره برای ازدواج عمل نکرد و وجوب شرعی ندارد ولی باید سعی شود مخالفت نشود چون در مشورت با خداوند خوب نیامده و در طلب خیر، این مصلحت آمده است. اگر هم می خواهید عمل نکنید یک مدت قابل توجهی به تاخیر بیاندازید بعد عمل کنید.

استخاره ازدواج حافظ

بسیاری از افراد را می بینیم که برای کارهایشان از جمله ازدواج فال حافظ می گیرند و استخاره ازدواج حافظ را با فال گرفتن حافظ انجام می دهند. جایگاه والای حافظ در عرفان و معنویت و شعرهای عرفانی و برگرفته از معارف اسلامی او باعث شده است که افراد توجه زیادی به این کتاب ارزشمند کنند ولی آنچه که توجه نشده این است که فال گرفتن با حافظ در شرع وجود ندارد و در دین اسلام به هیچ عنوان توصیه نشده است که از فال حافظ برای فهمیدن خیر یا شر بودن کاری استفاده کنید.

آنچه برخی از سایت ها با این عنوان گذاشته اند یا به جهت بی اطلاعی آنهاست یا فقط به فکر بازدید بیشتر هستند ولی واقعیت این است که استخاره و فال حافظ دو چیز کاملا متفاوت است و فال حافظ در شرع توصیه نشده است گرچه بنا بر تجربه درست باشد. پس هیچ گاه سرنوشت امر مهمی مثل ازدواج را بدست فال حافظ ندهید.

اگر هم بعد از تحقیق و مشورت به نتیجه ای نرسیدید استخاره کنید و آن راهی که خداوند پیش پای شما قرار داده را انتخاب کنید که اگر به جای آنچه معصومین به ما فرموده اند سراغ آنچه که هیچ ضمانتی پشت آن نیست رفتیم و گرفتار شدیم هیچ کس را جز خود نباید ملامت کنیم. حافظ هیچ گاه فکر نمی کرد که به جای اینکه از مضامین اشعارش استفاده شود با آن فال بگیرند!

نکات زیر را در مورد فال حتما مد نظر داشته باشید:

۱-اصل فال زدن به حافظ و مانند آن بدون مبنا قرار دادن آن در امور زندگی و اعتقاد به ترتب اثری خاص بر آن اشکالی ندارد.
۲- در مورد دیوان حافظ و یا مثنوى و بعضى کتاب‏ هاى دیگر، دلیلى در مورد صحت تفأل به آنها در دست نیست. البته دیوان حافظ و یا  مثنوى، به دلیل آن که داراى مفاهیم بسیار متنوع و قابل تفسیرهاى گوناگون است، در بسیارى از موارد با معنویات فرد نوعى انطباق حاصل مى ‏کند. آنچه که در این بین توجه به آن لازم است، پرهیز از معتقد شدن به نتیجه تفأل است؛ چرا که نوعا اعتقاد به مضامین آنها، زمینه را براى بروز همان معتقدات، ایجاد مى‏کند.
۳- تفال به اشعار حافظ و …اگر فقط در حد خواندن شعر او است که وقتی که شخص دلتنگ شده و دوست دارد اشعاری از حافظ بخواند  اشکال ندارد اما اگر فال می‌گیرد که مبنای کار و اقدام یا اقدام نکردن یا پیش بینی قرار می‌دهد هیچ ارزشی ندارد و فال حافظ و غیر آن در این جهت مساوی است که هیچ کدام خبر از آینده و پیشنهادی به انجام یا عدم انجام کار خاصی نمی‌دهند.
۴- آنچه که در برخی روایات آمده است استخاره است که انسان قبل از عمل به کارهای مهم استخاره کند البته استخاره نوعی هدایت غیر مستقیم الهی است و هدایت مستقیم همان ارشاد و هدایت عقل و قلب است که انسان با عقل و قلب خود بفهمد که کاری که جزء مباحات الهی است یعنی جزء حرامها و واجبات نیست آیا برای او مفید هست یا نه؟
۵- بنابراین فال گیری با حافظ یا شاه نعمت الله ولی و … ارزشی برای انجام یا انجام ندادن کار یا پیش بینی آینده ندارد.

اما در مورد استخاره :
توجه داشته باشید که انسان موجودی دارای عقل و اختیار است و برای تصمیم گیری خود بهتر است به صورت یک اصل از آگاهی خود و اطرافیان خود با مشورت استفاده کند و برای انتخاب هایش تحقیق و مشورت و تعقل را اصل قرار دهد. قرآن کریم هم می گوید : وشاورهم فی الامر فاذا عزمت فتوکل علی الله. مشورت کنید و سپس با توکل به خداوند دست به انتخاب و تصمیم گیری بزنید؛ ولی گاهی از مواقع با تمام دقتی که انسان به خرج می دهد و مشورت و تحقیق می کند، باز دچار حیرت می شود و نمی تواند تصمیم بگیرد، در این موارد استخاره و طلب خیر از خداوند بسیار راهگشا است و برای تصمیم گیری به انسان کمک فراوان می کند که مورد تایید روایات اسلامی نیز هست. در صورتی که منظور شما از استخاره و مشورت با خداوند، تفال و پی بردن به عاقبت کارتان بوده است، این کار در روایات نهی شده است. براى روشن شدن مسئله توجه شما را به نکاتى جلب مى‏ نمائیم :
– در انجام کارها، به ویژه کارهایى که از اهمیت ویژه‏ اى برخوردارند مانند ازدواج، بهترین راه استفاده از نیروى عقل و اندیشه است که خداوند در ما به ودیعه گذارده و باید از آن استفاده کنیم.
– براى اینکه در بکارگیرى نیروى عقل و اندیشه دچار لغزش نشویم باید با موازین شرعى و معیارهاى دینى آشنا باشیم و در صورت آشنا نبودن مسئله را با کارشناسان دینى در میان بگذاریم و نظر شارع را از آنها پیرامون مسئله‏ اى که با آن درگیر هستیم سؤال کنیم. – علاوه بر به کارگیرى نیروى عقل و اندیشه و در نظر گرفتن معیارها و ارزش‏ هاى دینى باید در اطراف آن موضوع قدرى مطالعه نیز داشته باشیم. مثلاً در امر ازدواج که از تصمیم گیری های مهم زندگی است، مطالعه‏ بعضى از کتابهایى که در مورد انتخاب همسر و معیارهاى صحیح ازدواج می باشد، راهگشاست چرا که رهنمودهای مفیدی را جمع‏ آورى کرده ‏اند.
– بعد از طى مراحى که بیان شد نوبت مى‏ رسد به استفاده کردن از عقل و اندیشه و تجارب و اطلاعات افراد مجرب و کارشناس؛ به عبارت دیگر باید با افراد کارشناس مشورت کنیم.
– اگر ما در انجام کارهاى خود مراحلى که بیان شد را طى کنیم معمولاً در بیشتر مسائل به یک نتیجه‏ اطمینان ‏آور مى ‏رسیم و مى توانیم با توکل به خداوند و استمداد از او، کار خود را شروع کنیم و نیازى به استخاره کردن نیست؛ زیرا ما هم از عقل و هم از معیارهاى دینى و هم از نظر کارشناسى افراد مطلع و مجرّب استفاده کرده ‏ایم و همه‏ آنها اتفاق نظر داشته ‏اند که انجام این کار به صلاح شما هست پس انجام بده یا به صلاح شما نیست پس انجام نده.
– گاهى اوقات ممکن است ما علیرغم اینکه همه‏ راه هاى ممکن را رفته‏ ایم باز هم دچار تردید شویم و اطمینان لازم را براى انجام آن کار یا ترک آن بدست نیاوریم؛ در اینجا استخاره مى ‏کنیم یعنى از خداوند طلب خیر مى کنیم. در واقع نقش استخاره در اینجا اینست که از نظر روانى یک حالتى را در ما ایجاد مى ‏کند که کار را با یک جدیت و اطمینان بیشترى انجام دهیم یا اینکه اگر انجام آن به صلاح ما نیست با اطمینان بیشتر آن را رد ‏کنیم و دیگر دچار وسوسه ‏هاى فکرى که ‏اى کاش این کار را انجام نداده بودم یا انجام داده بودم نشویم. زیرا همه راه هایى که ممکن است رفته ‏ایم و همه‏ آنها اتفاق نظر بر این دارند که مثلاً فلان کار را انجام بده. حالا اگر ما آن کار را انجام دادیم و احتمالاً با مشکلاتى مواجه شدیم دیگر خودمان را سرزنش نمى ‏کنیم که چرا من این کار را انجام دادم اى کاش انجام نداده بودم و بالعکس.

استخاره ازدواج

پرسش ۱۹ . استخاره در چه موردى است؟

همه مراجع: استخاره در موردى است؛ که شخص با فکر و اندیشه و تحقیق و مشورت به نتیجه اى دست پیدا نکرده و در تحیر باقى مانده است.

پرسش ۲۰ . آیا عمل به استخاره واجب است؟

همه مراجع: خیر عمل به استخاره واجب نیست؛ ولى بهتر است به آن عمل شود.

پسری ۲۹ ساله‌ام، به خواستگاری دختری رفتم که از نظر اخلاق و طرز فکر با هم تفاهم داریم ولی خانواده او می‌گویند استخاره گرفتیم بد آمده است. آیا برای ازدواج باید استخاره گرفت؟ شرایط آن چیست؟ آیا عمل به استخاره در این نوع موارد جائز است؟

برخی افراد عادت دارند که برای انجام هر کار کوچک و ساده ای متوسل به استخاره شده و همچنین برای تصمیمات مهم زندگی خود که باید درباره اش به تحقیق و تفکر بپردازند، به راحتی تن به استخاره می دهند. آیا برای موضوع مهمی مثل ازدواج هم می توان استخاره کرد؟

 

استخاره چیست؟

استخاره از مفاهیمی است که علی رغم تمسک بسیاری از افراد جامعه به آن، چیستی و چرایی و حقیقت آن مورد سوال است.

استخاره در اصل به معنای طلب خیر نمودن است. واژه استخاره در منابع حدیثی شیعه و سنی معمولا به دو معنا بکار رفته است:

نخست : به معنای عام یعنی طلب خیر نمودن از خدا در تمام امور، اینکه برای مومن بهتر است در کارها و تصمیمات خود از خدا طلب خیر کند و در قلب و نیت و عملش امور را به خدا واگذار کند و از او بخواهد امورش ختم به خیر شود. طبق این معنا، استخاره به زمان و مکان و شرایط خاصی اختصاص ندارد. این استخاره در واقع نوعی دعا است نه مشاوره. در حدیثی از امام صادق (ع) آمده است که فرمودند: یقول الله عز و جل: من شقاء عبدی ان یعمل الاعمال و لا یستخیرنی (۱)

دوم : استخاره به معنای خاص؛ در این معنا مومن با انجام یکسری اعمال در پی این است که بداند کاری که می خواهد انجام دهد آیا به خیر اوست یا نه. این استخاره در حقیقت نوعی مشورت با خداست. معمولا این نوع از استخاره میان عموم مردم شایع است. از دیرباز محققان زیادی در خصوص ماهیت و آداب و روش های این نوع استخاره کتاب ها و رساله ها نوشته اند.

 

استخاره در روایات چه جایگاهی دارد؟

استخاره به معنای خاص آن نزد عموم فرقه های اسلامی مورد پذیرش است. روایات زیادی درباره آن وجود دارد و و نوعی اجماع از ناحیه محققان شیعه و سنی درباره آن می توان مشاهده کرد. در روایات استخاره روش های مختلفی ذکر شده است: استخاره به قرآن (با بیش از ۵ روش)، استخاره با تسبیح (با بیش از ۶ روش)، استخاره با رقعه- برگ کاغذ- (با بیش از ۹ روش)، استخاره با نماز و دعا (با بیش از ۵ روش)، استخاره با بندق – گل خشک شده شبیه مهر- (با بیش از ۴ روش)، استخاره با سنگ ریزه (با بیش از ۵ روش) و استخاره به روش استشاره. شایع ترین نوع استخاره، استخاره با قرآن و تسبیح است که در کتب روایی درباره آنها صحبت شده است.

قبل از استخاره باید همه مقدمات  و شرائط لازم را بر هر کاری فراهم ساخت از قبیل مطالعه و فکر، مشورت با اهل فن و افراد  مجرب، اگر اقدامات فکری و فیزیکی دیگری از قبیل بررسی و تحقیق لازم باشد باید به انجام  رسانید

استخاره در چه اموری و در چه زمان هایی جایز است؟ آیا برای انجام همه امور می توان دست به استخاره زد؟

در این راستا باید گفت استخاره درباره واجبات و محرمات وجهی ندارد. حتی در امور مکروه نیز معنا ندارد؛ استخاره درباره امور بی اهمیت و پیش پاافتاده نیز صحیح نیست. همچنین در کاری که می توان با عقل و مشورت و علم به آن رسید، استخاره جایگاهی ندارد.

بنابراین می بایست در هنگام تصمیم بر هر کاری ابتدا عقل خود را حاکم کرده و از آن نظر بخواهد.  قبل از استخاره باید همه مقدمات  و شرائط لازم را بر هر کاری فراهم ساخت از قبیل مطالعه و فکر، مشورت با اهل فن و افراد  مجرب، اگر اقدامات فکری و فیزیکی دیگری از قبیل بررسی و تحقیق لازم باشد باید به انجام  رسانید

حال اگر بعد از مشورت نیز عقل راه به جایی نبرد و هنوز زاویه هایی وجود دارد که ناشناخته و مبهم مانده و قابل کشف و شفاف نیست و نمی‌توان از طرق متعارف و معقول به نتیجه قطعی رسید و فرد پس از همه بررسی‌ها باز هم در یک حالت شک و تردید باقی می‌ماند در این صورت برای اطمینان خاطر و نجات از سردرگمی، می توان استخاره کرد. به شخص عالمی مراجعه کرده و از او می خواهند که به قرآن تفأل زند  یا آن که فرد دو رکعت نماز بخواند و هفتاد مرتبه استغفرا… بگوید یعنی طلب خیر از خداوند بکند تا با راهنمایی این کتاب آسمانی، از حیرت و اضطراب بیرون آید و ان شاءا… خداوند در این مسئله خیر او را قرار بدهد .

اما در مواقعی که شک و تردیدی نباشد استخاره به طور کلی جایی ندارد. مثلا درباره ازدواج و انتخاب همسر باید گفت‌و‌گو‌ها، تحقیقات و بررسی‌ها، مشورت‌های لازم و کافی انجام بگیرد. پس از این مراحل اگر همه ملاک‌ها و معیارهای ضروری و هم خوانی در دوطرف وجود داشت دیگر به استخاره نیاز نیست حالا چه از طرف خانواده پسر وچه از طرف خانواده دختر. استخاره در چنین مواردی اصلا جزو سنت‌های ما نبوده است.

 

پاسخ مراجع به پرسش: آیا استخاره برای ازدواج جائز است؟

پاسخ برخی از مراجع تقلید درباره حکم استخاره برای ازدواج را در جدول زیر می خوانید:

 

 

فتوا

آیت الله خامنه ای سعى کنید براى انجام کارهاى خود ابتدا تأمّل و دقّت کنید و با فکر کردن راه حل مناسب را پیدا کنید و چنانچه از این طریق به نتیجه نرسیدید، با انجام مشورت خود را از تحیّر خارج کنید و اگر از طریق مشاوره با اهل فنّ و خبره در آن مورد نیز به نتیجه نرسیدید و همچنان بر تحیّر باقى ماندید، نوبت به استخاره مى‌رسد؛ در هر صورت الزام شرعى در عمل به استخاره وجود ندارد ولى بهتر است بر خلاف آن عمل نشود.
حضرت آیت الله سیستانی اشکال ندارد و واجب نیست. عمل به آن نیز واجب نیست.
حضرت آیت الله مکارم شیرازی استخاره نوعی مشورت با خداوند است، بدین معنی که اگر انسان در انجام یا ترک کاری مردّد شود ابتدا در اطراف آن فکر و اندیشه می کند اگر به نتیجه ای رسید طبق آن عمل می کند و گرنه با افراد کاردان و با تجربه و آگاه در مورد آن مشورت می کند اگر به نتیجه رسید طبق آن عمل می کند در غیر این صورت از طریق استخاره با خداوند مشورت نموده و مطابق آن عمل می نماید. عمل به استخاره واجب نیست، ولی حتّی الامکان مخالفت نشود. مگر این که مدّت قابل ملاحظه ای تأخیر بیندازد و بعد اقدام کند.
آیت الله علوی گرگانی برای ازدواج و امثال آن در صورتی می توان استخاره کرد که مشورت و تحقیق انجام گیرد و همچنان دچار تردید باشد و در این صورت استخاره مانعی ندارد و عمل به استخاره وجوب اخلاقی دارد، یعنی اگر عمل نکند و ضرر کند خود او مقصر است. البته اگر قصد اهانت و بی توجهی به استخاره را داشته باشد گناه کرده است.
آیت الله سید محمد حسینی شاهرودی برای ازدواج می توان استخاره نمود و تفصیل آن در کتب مختصه ذکر شده است و مخالفت با استخاره ممکن است موجب پشیمانی شود.

استفاده ابزاری از استخاره ممنوع!

نکته مهم دیگری که باید به آن توجه کنیم این است که درباره ازدواج بعضی از خانواده‌های دختر یا پسر گاهی می‌خواهند بنا به دلیلی جواب منفی بدهند ولی استخاره را بهانه می‌کنند و به طرف مقابل می‌گویند که مشکل خاصی نیست اما چون استخاره گرفته‌ایم و بد آمده است پاسخمان منفی است. این خانواده‌ها باید بدانند که این شیوه برای ارائه پاسخ منفی به خواستگار روش درستی نیست و در حقیقت یک نوع توسل به کذب است. اگر واقعا این خانواده به این ازدواج تمایلی ندارند و برای آن مانعی می‌بینند به صورت روشن دلیل اصلی خود را بیان کنند ولی اینکه برای این کار متوسل به استخاره بشوند راه صحیحی نیست.

 

پی‌نوشت‌ها:

۱- وسائل الشیعه، ج۸، ص۷۹

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code

قالب وردپرس